بنچاق، سند منگوله دار و سند تک برگ: اسناد مالکیت در ایران
در دنیای پیچیده معاملات ملکی ایران، آشنایی با انواع اسناد مالکیت نه تنها مفید، بلکه ضروری است. چه شما یک خریدار مشتاق باشید، یک فروشنده محتاط، یا صرفاً کنجکاو در مورد حقوق مالکیت، درک تفاوتهای ظریف بین انواع اسناد میتواند تفاوت بزرگی در تصمیمگیریهای شما ایجاد کند. در این مقاله، به بررسی دقیق سه نوع اصلی سند مالکیت در ایران میپردازیم که هر کدام داستان خاص خود را دارند و نقش منحصر به فردی در تاریخ معاملات ملکی ایران ایفا کردهاند.
بنچاق: یادگاری از گذشته
بنچاق، که گاهی به آن قباله نیز گفته میشود، یادآور روزهایی است که معاملات ملکی بر اساس اعتماد و شناخت محلی انجام میشد. این سند غیررسمی، که معمولاً به صورت دستنویس تهیه میشد، زمانی رایجترین شکل انتقال مالکیت در ایران بود.
اما امروزه به برگه ای گفته می شود که بعد از تنظیم سند معامله در دفاتر اسناد رسمی به افراد داده می شود و شامل جزئیات معامله، مشخصات ملک و طرفین معامله است. در واقع بنچاق رونوشتی از اسناد تنظیمی در دفاتر اسناد رسمی است که توسط دفتردار به طرفین قرارداد داده می شود.
باید بدانید که در بنچاق که سندی عادی می باشد، ادعای تردید و انکار و جعل پذیرفته خواهد شد؛ بنابراین بهتر است از طریق سامانه sabtemelk.ir بنچاق را به سند تک برگی تبدیل کنید.
سند منگوله دار: پلی بین سنت و مدرنیته
سند دفترچه ای یا منگوله دار، که پیش از معرفی سند تک برگ رایج بود، ترکیبی جالب از سنت و مدرنیته را نشان میدهد. این سند با چند صفحه به هم پیوسته، دست نویس و دارای "منگوله" یا مهر سربی برای تایید اصالت است و با توجه به اینکه یک سند رسمی است، نمی توان نسبت به آن ادعای انکار و تردید کرد.
البته از سال ۱۳۹۰ به بعد در هر نقل و انتقال املاک دارای سند دفترچه ای، این سند باید به سند تک برگی تبدیل شود. برای این کار لازم است پس از پرداخت عوارض شهرداری و دریافت پایان کار ملک و تهیه مدارک لازم، به اداره ثبت اسناد شهر خود مراجعه کنید و درخواست خود را ثبت کنید. اداره ثبت اسناد پس از بررسی مدارک در صورت واجد شرایط بودن، سند را تعویض و به آدرس متقاضی پست میکند.
سند تک برگ: نماد مدرنیزاسیون
سند تک برگ، که از سال ۱۳۹۰ معرفی شد، نشاندهنده گام بزرگی به سوی مدرنیزاسیون و دیجیتالی شدن سیستم ثبت املاک ایران است. این سند با ویژگیهای امنیتی پیشرفته و طراحی کاربر پسند، استاندارد جدیدی در اسناد مالکیت ایجاد کرده است. سند تک برگ به جای سند منگوله دار مورد استفاده قرار میگیرد و در هر بار انتقال به نام مالک بعدی، سند قبلی ابطال و سند تک برگ جدیدی برای مالک صادر می شود.
همچنین بخوانید: |
از ویژگیهای برجسته این نوع سند میتوان به هولوگرام و شماره 18 رقمی منحصر به فرد(کد یکتا ملک) برای افزایش امنیت، نقشه UTM دقیق ملک برای جلوگیری از تجاوزات احتمالی و امکان صدور مجزا برای هر شریک در املاک مشاع اشاره کرد. درخواست صدور این سند به صورت الکترونیکی (sabtemelk.ir) ممکن است و استعلام آن نیز با کد ملی از طریق سایت ثبت من (my.ssaa.ir) میسر می باشد.
مقایسه کلی:

درک تفاوتهای این سه نوع سند مالکیت، نه تنها برای افراد درگیر در معاملات ملکی، بلکه برای هر شهروند ایرانی مهم است. این آگاهی میتواند به اتخاذ تصمیمات آگاهانهتر در خرید و فروش املاک کمک کند و درک عمیقتری از روند تکامل سیستم حقوقی و اداری کشور ارائه دهد. در حالی که سند تک برگ امروزه استاندارد غالب است، آشنایی با سایر انواع اسناد همچنان ارزشمند باقی میماند.